Στους πρόποδες του Δίκαιου, μια οικογενειακή ταβέρνα αποδεικνύει πως ακόμη και σε έναν ιδιαίτερα τουριστικό προορισμό η αυθεντική ελληνική κουζίνα μπορεί να παραμένει ζωντανή
Όποιον και να ρωτήσεις που μπορείς να γευτείς παραδοσιακή ελληνική κουζίνα στο νησί της Κω, όλοι θα σου υποδείξουν το εστιατόριο Ωρομέδων στην Ζια.
Ωρομέδων: προέρχεται από τις λέξεις «ώρα» και «μέδων» και σημαίνει ο κυρίαρχος των εποχών ή αυτός που κυβερνά τις ώρες και το χρόνο. Στην αρχαιότητα, αποτελούσε επίσης την ονομασία του όρους Δίκαιος στην Κω. Στους πρόποδες αυτού του όρους είναι χτισμένο το χωριό Ζια, σε απόσταση περίπου 15 χιλιομέτρων από την πόλη της Κω και η προσέλευση προς το χωριό είναι μέσω μιας όμορφης ελικοειδούς διαδρομής.
Για να φτάσετε στη Ζια ακολουθείτε ένα δρόμο που διασχίζει μια κατάφυτη πλαγιά, γεμάτη πεύκα, κυπαρίσσια, ελιές και διάσπαρτες βελανιδιές, με στέμμα του την κορυφή του επιβλητικού βουνού Δίκαιος ή Ωρομέδων.
Είναι να απορεί κανείς πώς σε ένα τόσο τουριστικό προορισμό, όπου φτάνουν όλα τα τουριστικά πούλμαν από τα ταξιδιωτικά γραφεία για να χαζέψει ο κόσμος τον ήλιο στη δύση του, μπορείς να βρεις ένα εστιατόριο σαν το Ωρομέδων που προσφέρει πιάτα αυθεντικά ελληνικής παραδοσιακής κουζίνας, μαγειρεμένα σε ξυλόφουρνο, με πρώτη ύλη από το νησί και μέρος αυτής από την παραγωγή του ιδιοκτήτη.
Η πραγματική γοητεία της ταβέρνας Ωρομέδων βρίσκεται σε μια εμπειρία που ξεπερνά το φαγητό. Είναι η αίσθηση ότι κάθεσαι σε μια ταράτσα κάτω από την κληματαριά, με το βλέμμα να ταξιδεύει στο τοπίο και τον ήλιο να κατεβαίνει αργά στον ορίζοντα, ενώ από την κουζίνα έρχονται μυρωδιές που «φωνάζουν» Ελλάδα.
Στο Ωρομέδων, η ελληνική κουζίνα δεν αντιμετωπίζεται ως μόδα ούτε ως τουριστικό σκηνικό. Είναι οικογενειακή υπόθεση και, κυρίως, υπόθεση μνήμης. Ο κύριος Νίκος Παπακωνσταντίνου και η σύζυγός του, η Σούλα, αποτελούν την καρδιά της κουζίνας, κρατώντας ζωντανές συνταγές, τεχνικές και γεύσεις που έχουν περάσει από γενιά σε γενιά.
Εδώ, το φαγητό μαγειρεύεται με τον τρόπο που θέλει η παράδοση: με υπομονή, καλά υλικά και τη φωτιά του ξυλόφουρνου να κάνει τη δική της δουλειά.
Ο ξυλόφουρνος είναι κάτι περισσότερο από ένα μαγειρικό εργαλείο. Είναι μέρος της ταυτότητας του Ωρομέδων. Εκεί η πρώτη ύλη αποκτά βάθος, τα κρέατα παίρνουν εκείνο το χαρακτηριστικό άρωμα της φωτιάς, τα λαχανικά μελώνουν και τα φαγητά αποκτούν μια γεύση που δύσκολα αντιγράφεται σε μια σύγχρονη κουζίνα.
Είναι η γεύση του αργού μαγειρέματος, της παρέας γύρω από το τραπέζι και της ελληνικής φιλοξενίας.
Εκείνο το Αυγουστιάτικο μεσημέρι που φτάσαμε στη Ζια, μας περίμενε ένα τραπέζι, από το οποίο είχαμε άπλετη θέα στο νησί. Μας δρόσισε μια κανάτα με νερό από πηγή και στο τραπέζι έφτασε ένα ζεστό καρβέλι ζυμωτό ψωμί με ελαιόλαδο παραγωγής των ιδιοκτητών σε μικρή κλειστή συσκευασία.
Από τον κατάλογο, πραγματικά δεν ήξερα ποιο από τα πιάτα ελληνικής κουζίνας, που αγαπώ, να πρωτοδιαλέξω. Αρκέστηκα σε κάποια που θεωρώ αντιπροσωπευτικά και απόλαυσα τη δουλειά που γίνεται στην κουζίνα του «Ωρομέδων».
Μια δροσερή σαλάτα που είχε προστεθεί λίγος αρακάς και ένα ανάλαφρο dressing με λεμόνι και ταχίνι, καθώς και λίγο σουσάμι στο σερβίρισμα ήταν ένα ωραίο ξεκίνημα. Η χορτόπιτα της κας Σούλας, σε κάνει να ξεχνάς όσες έχετε δοκιμάσει ως σήμερα. Ανοιχτή, με ένα ζυμάρι ανάλαφρο, ανοιγμένο στο χέρι να κρατάει τα σωστά βρασμένα χορταρικά και η φέτα στη σωστή ποσότητα να δίνει extra νοστιμιά!
Τα κεφτεδάκια σχάρας μοσχοβολούσαν κύμινο και τα συνόδευε μια δροσερή sauce με γιαούρτι και σκόρδο. Η φέτα σε κρούστα από δημητριακά – αν και τηγανητή – δεν κρατούσε καθόλου λάδι και συνοδευόταν από σπιτικό chutney ντομάτας, που τα αρώματα της αρμπαρόριζας σου πλημμύριζαν το στόμα.
Το πλιγούρι, παραδοσιακά εδώ στο νησί το σοτάρουν με γλίνα χοιρινού και ήταν πεντανόστιμο καθώς είχαν προσθέσει και κομμάτι χοιρινού και λίγα ρεβύθια.
Το κατσικάκι στον ξυλόφουρνο συνδυάζεται με χόρτα, λεμόνι, γιαούρτι και κουρκουμά και λιώνει στο στόμα, ενώ δίπλα του έχει πατάτες φούρνου με τη φλούδα τους. Εναλλακτικά μπορείτε να δοκιμάσετε το «Κυριακάτικο» κατσικάκι, γεμιστό με ρύζι και συκωτάκια. Φυσικά υπάρχει μεγάλη ποικιλία κρεατικών τόσο μαγειρευτών με παραδοσιακές συνταγές, όσο και της ώρας για να επιλέξετε.
Κρατείστε χώρο για επιδόρπιο γιατί κι εδώ η μαγείρισσα δίνει ρέστα! Ζεστός μπακλαβάς, καθώς και μπουγάτσα αλλά και ρεβανί βγαίνουν ζεστά από το φούρνο, χωρίς να “πηγαίνουν” πίσω τα σπιτικά γλυκά του κουταλιού. Κέρασμα, φρούτα εποχής παραγωγής τους, όπως τα σύκα που είχαν μαζέψει πριν λίγο.
Και αν η πρώτη γενιά δημιούργησε τις βάσεις, η δεύτερη (ένας από τους γιους της οικογένειας) ήρθε για να πάει την ιστορία ένα βήμα παρακάτω. Ο Γιάννης Παπακωνσταντίνου έχει αναλάβει να εξελίξει την οικογενειακή επιχείρηση χωρίς να αλλοιώσει τον χαρακτήρα της. Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι η κάβα του εστιατορίου, μια πραγματικά ζηλευτή συλλογή που κρύβει διαμαντάκια για εκείνον που θα ψάξει λίγο περισσότερο.
Σε μια περιοχή τόσο τουριστική, όπου πολλές φορές η ευκολία μοιάζει να υπαγορεύει τις επιλογές, το Ωρομέδων επιμένει στη λεπτομέρεια. Και υπάρχει μια λεπτομέρεια που λέει πολλά για τη φιλοσοφία του: εδώ δεν θα βρείτε χύμα κρασί. Η επιλογή του κρασιού αντιμετωπίζεται με τον ίδιο σεβασμό που αντιμετωπίζεται και το φαγητό. Η φιάλη δεν είναι απλώς συνοδευτικό, αλλά μέρος της συνολικής εμπειρίας, ένας ακόμη τρόπος να αναδειχθούν οι γεύσεις του τραπεζιού.
Όλα αυτά, όμως, θα ήταν απλώς επιμέρους στοιχεία αν δεν υπήρχε το σκηνικό. Η ταράτσα κάτω από την κληματαριά είναι από μόνη της ένας λόγος για να βρεθεί κανείς εδώ. Και όταν έρθει η ώρα του ηλιοβασιλέματος, το Ωρομέδων αποκαλύπτει ίσως το πιο όμορφο πρόσωπό του. Το φως αλλάζει, το τοπίο βάφεται χρυσαφένιο και, για λίγα λεπτά, το δείπνο μοιάζει να σταματά για να δώσει τη θέση του σε μια εικόνα που μένει στη μνήμη.
Το Ωρομέδων είναι τελικά μια οικογενειακή ιστορία που συνεχίζεται. Μια κουζίνα που σέβεται την παράδοση, ένας ξυλόφουρνος που κρατά τη φωτιά αναμμένη, μια κάβα που δείχνει διάθεση για εξερεύνηση και μια φιλοξενία που δεν χρειάζεται υπερβολές.
Ένα εστιατόριο όπου η Ελλάδα δεν παρουσιάζεται απλώς στο πιάτο· ζει στον χώρο, στο κρασί, στη θέα και στους ανθρώπους που το υπηρετούν.
