Ιδανικός προορισμός για το τριήμερο του Αγ. Πνεύματος, το Λεωνίδιο συνδυάζει αυθεντική παράδοση, μοναδικά τοπία και γεύσεις της Τσακωνιάς
Το Λεωνίδιο είναι ένας από τους πιο ιδιαίτερους προορισμούς της Πελοποννήσου, χτισμένος ανάμεσα σε κόκκινα βράχια και δίπλα στην θάλασσα του Μυρτώου. Ιδανικός προορισμός για ένα τριήμερο, συνδυάζει φύση, παράδοση και καλό φαγητό. Βρίσκεται στους πρόποδες του Πάρνωνα, στην ανατολική Πελοπόννησο, κοντά στον Αργολικό κόλπο.
Κρυμμένο σα μυστικό, αλλά με εύκολη πρόσβαση, περίπου 200 χλμ από την Αθήνα, το Λεωνίδιο αποτελεί έναν εξαιρετικό προορισμό ολιγοήμερης χαλάρωσης. Είναι πολλοί οι λόγοι που κάποιος μπορεί να επιλέξει το Λεωνίδιο ως προορισμό και το διαπίστωσα από πρόσφατη απόδραση εκεί, το Πάσχα που μας πέρασε, μια και γιορτάζεται πολύ παραδοσιακά στην περιοχή.
Ο σημαντικότερος λόγος, για εμένα, είναι ότι ο τόπος παραμένει ανεπηρέαστος από την έντονη τουριστική ανάπτυξη που έχει αλλοιώσει αρκετά μέρη της Ελλάδας, όχι μόνο τα νησιά. Το Λεωνίδιο διατηρεί μια αναλλοίωτη εικόνα της «παλιάς Ελλάδας» και κρατά έθιμα και παραδόσεις, ακόμη και την Τσακώνικη τοπική διάλεκτο, που ο επισκέπτης την συναντά παντού: από τις σημάνσεις και τις πινακίδες με το που θα μπει στο Λεωνίδιο ως και ακούγοντας την ντοπιολαλιά παλιών κατοίκων.
Στην είσοδο του Λεωνιδίου σε καλωσορίζουν με την φράση: «Καούρ εκανάτε τον Αγιελίδη» – Καλώς ήρθατε στο Λεωνίδιο και όπως λέει και μια άλλη πινακίδα «Γρούσσα νάμου είνι τα τσακώνικα. Ρωτήετε να νιουμ’ αλήωι» Γλώσσα μου είναι τα τσακώνικα. Ρωτήστε να σας πουν. Η τσακώνικη είναι μια διάλεκτος με καταγωγή από την αρχαία δωρική. Διδάσκεται σε όποιον θέλει να τη μάθει, καθώς τα τελευταία χρόνια, οι νέοι δείχνουν μεγάλο ενδιαφέρον για την επιστροφή στις ρίζες και την επαφή με την ιστορία και τα έθιμα των προγόνων τους.
Στο Λεωνίδιο δεν θα αναζητήσετε κάποιο κεντρικό σημείο, καθώς όλο κι όλο είναι ένας δρόμος που ελίσσεται γύρω από παλιά αρχοντικά, σπίτια και καταστήματα, άλλοτε φαρδαίνει κι άλλοτε στενεύει και πότε στρίβει αριστερά και πότε δεξιά.
Είναι όλο στενά περάσματα και δεν ενδείκνυται για μεγάλα αυτοκίνητα. Άλλωστε, μέχρι πριν λίγα χρόνια δεν έφτανε κάποιος οδικώς ως εδώ, αλλά μέσω θαλάσσης από την γραφική Πλάκα, ένα μικρό ψαροχώρι λίγα χιλιόμετρα απόσταση από το Λεωνίδιο.
Ο δρόμος αυτός χωρίζει στα δύο την μικρή κωμόπολη, που από την μια θα δεις τους κόκκινους επιβλητικούς βράχους, που προσελκύουν χιλιάδες επισκέπτες από όλο τον κόσμο για αναρρίχηση, κι από την άλλη τον κάμπο που φτάνει ως την θάλασσα. Ο Πάρνωνας με τα πολλά μονοπάτια του και τα σπήλαια, προσφέρει πυκνή βλάστηση και εντυπωσιακή πανίδα. Οι απότομοι κόκκινοι βράχοι γύρω από την κωμόπολη, αποτελούν κορυφαίο πεδίο αναρρίχησης για τους λάτρεις του σπορ. Υπάρχουν και διαδρομές κατάλληλες για λιγότερο έμπειρους πεζοπόρους και το τοπίο είναι πανέμορφο, ειδικά την άνοιξη ή το φθινόπωρο. Ιδανικό για πεζοπορία και αναρρίχηση, το φαράγγι του Δαφνώνα.
Όσοι επιλέγουν το Λεωνίδιο ως προορισμό, δεν μπαίνουν στο δίλημμα «βουνό ή θάλασσα» αφού σε μικρή απόσταση βρίσκονται οι παραλίες των Πουλίθρων, του Λιβαδίου και της Πλάκας, που ικανοποιούν τους λάτρεις της θάλασσας, όπως εμένα. Το λιμανάκι της Σαμπατικής σε κοντινή απόσταση, είναι ήσυχο και προσφέρεται για βόλτα και χαλάρωση. Γύρω από την κωμόπολη του Λεωνιδίου σώζονται παλιά αρχοντικά σπίτια και πύργοι.
Ο Πύργος Τσικαλιώτη, που είναι επισκέψιμος κάποιες ημέρες, χρονολογείται από το 1808 και στέκει επιβλητικός με τις εμφανείς τουφεκίστρες και τις σιδερένιες μπάρες στην εξώπορτά του. Είχα την ευκαιρία να τον επισκεφτώ και να ξεναγηθώ στο εσωτερικό του, μαθαίνοντας την ιστορία του από την Τσακώνισσα εκπαιδευτικό Ελένη Μάνου, η οποία έχει σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό και διδάσκει την Τσακώνικη διάλεκτο και μάλιστα έχει γράψει και βιβλία χρησιμοποιώντας τη. Μάλιστα, στο βιβλίο της «Γεύσεις Τσακώνων» το οποίο και εξέδωσε με δικά της έξοδα, υπάρχει μια συγκλονιστική μαρτυρία των προγόνων της. Στα φαγητά τους δεν έβαζαν μυρωδικά για να ανοίγουν την όρεξη, καθώς οι οικογένειες ήταν πολυμελείς και το φαγητό πάντα ελλιπές. Έτσι επιδίωξή τους δεν ήταν να ανοίξουν την όρεξη αλλά να την κόψουν.
Το Λεωνίδιο μπορεί να αποτελέσει το ορμητήριο για εκδρομές στα χωριά του Πάρνωνα, που αξίζει να επισκεφθείτε. Πρώτος σταθμός μου ήταν το παραδοσιακό χωριό Κοσμάς, γνωστό και ως «Μπαλκόνι της Κυνουρίας». Χτισμένο σε υψόμετρο 1150 μέτρων, αποτελούσε για χρόνια σημείο στάσης για όσους διέσχιζαν τις πλαγιές του Πάρνωνα για να βρεθούν από την Αρκαδία στην Σπάρτη.
Σήμερα αξίζει μια στάση στο χωριό, για να κάτσεις για ένα καφέ στην μεγάλη πλατεία, που στο κέντρο της έχει μια εκκλησία και 3 θεόρατα υπεραιωνόβια πλατάνια που χρονολογούνται από το 1883 και με την σκιά τους, προσφέρουν δροσιά στους επισκέπτες.
Συνδυάστε την βόλτα σας στο γραφικό χωριό με στάση σε ένα από τα σημαντικότερα θρησκευτικά αξιοθέατα της Κυνουρίας, το μοναστήρι του Αγίου Νικολάου Σίντζας (6χλμ απόσταης από το Λεωνίδιο) που ξεπροβάλλει από μια επιβλητική σπηλιά και είναι χτισμένο σε απόκρημνα βράχια, σε 500 μέτρα υψόμετρο. Το μοναστήρι, παρότι βρίσκεται «σκαρφαλωμένο» στα βράχια, έχει πρόσβαση μέσω καλού οδικού δικτύου και μπορεί άνετα κάποιος να το επισκεφτεί. Η θέα που θα του χαρίσει στην εύφορη πεδιάδα του Λεωνιδίου – ή αλλιώς στον «Κήπο του Διονύσου» όπως ονομάζεται – είναι μοναδική!
Στα 17 χλμ από το Λεωνίδιο και πάλι στην διαδρομή προς τον Κοσμά, αξίζει μια στάση στην Ιερά Μονή Ελώνης, Η Μονή, χτισμένη το 1809, «σφηνωμένη» μέσα στα κόκκινα βράχια και θυμίζει Μετέωρα. Εντύπωση προκαλούν και τα δεκάδες καντήλια, προσφορές των πιστών, που κρέμονται μέσα στο εκκλησάκι.
Στο Λεωνίδιο θα δοκιμάσετε τοπικές γεύσεις και φυσικά την περίφημη τσακώνικη μελιτζάνα, που από δω «κρατάει η σκούφια της»! Προϊόν Π.Ο.Π (Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης) που καλλιεργείται αποκλειστικά εδώ και η γλυκιά γεύση της δεν συγκρίνεται. Οι ντόπιοι την μαγειρεύουν με χίλιους διαφορετικούς τρόπους: παπουτσάκια, ιμάμ, τηγανητή, στο φούρνο με τυριά, την κάνουν μελιτζανοσαλάτα, την βάζουν ακόμη και σε πίτσες, σε μακαρονάδες, κάνουν πίτες μ’αυτή, ακόμη και γλυκό του κουταλιού. Μέχρι και παγωτό με γεύση μελιτζάνα θα βρείτε!
Μπορείτε να προμηθευθείτε το παραδοσιακό προϊόν από το Λεωνίδιο καθώς επίσης και παραδοσιακά ζυμαρικά, μέλι, εσπεριδοειδή και ότι άλλο βγαίνει στον εύφορο τούτο τόπο. Κάθε χρόνο, έχουν καθιερώσει στο Λεωνίδιο ένα φεστιβάλ γαστρονομίας και πολιτισμού για την ανάδειξη της Τσακώνικης μελιτζάνας, με ελεύθερη είσοδο, που περιλαμβάνει πολλά δρώμενα και μαγειρικούς διαγωνισμούς. Πρόκειται για το Melitzazz Festival που φέτος έχει προγραμματιστεί 2-5 Ιουλίου.
Όσον αφορά τη διαμονή, υπάρχουν όμορφοι ξενώνες και boutique καταλύματα μέσα στο χωριό, όπως το Αρχοντικό Χατζηπαναγιώτη, που έχει μετατραπεί σε ένα boutique ξενοδοχείο. Από την ταράτσα του, ο επισκέπτης έχει πανοραμική θέα στην κωμόπολη που είναι είναι αφοπλιστική, ενώ το παραδοσιακό πρωινό του, σερβίρεται με φόντο τα κατακόκκινα βράχια. Στα δωμάτια, κυρίαρχα στοιχεία η πέτρα και το ξύλο, ενώ στους χώρους του λειτουργούν χαμάμ, γυμναστήριο και σάουνα. Οι άνθρωποι του ξενοδοχείου υποδέχονται τους επισκέπτες με την αυθεντική τσακώνικη φιλοξενία, και ως καλωσόρισμα προσφέρουν παραδοσιακό λικέρ μελιτζανάκι.
Άλλη επιλογή μέσα στο Λεωνίδιο, είναι το Αρχοντικό Χιώτη, όπου το οικογενειακό αρχοντικό μετατράπηκε το 1864 σε 4στερο boutique ξενοδοχείου. Δωμάτια με ζωγραφιστά ταβάνια και αντίκες που έχουν διατηρηθεί αναλλοίωτες στον πέρασμα των χρόνων και κάποια από αυτά διαθέτουν και τζάκι. Αν επιλέξετε διαμονή κοντά στην θάλασσα, προτείνω το 4άστερο Sampatiki Suites and Spa με θέα θάλασσα και εξωτερική πισίνα και spa. Φυσικά, υπάρχουν και πιο οικονομικές λύσεις με δωμάτια και Airbnb, αρκεί να τα αναζητήσετε.
Για φαγητό, έχω κάποιες προτάσεις μέσα στο Λεωνίδιο, αλλά και κοντά στην θάλασσα σε μικρή απόσταση. Στην κεντρική πλατεία του Λεωνιδίου, η ταβέρνα «Μητρόπολις» σερβίρει μαγειρευτά, αρκετά από αυτά με την ξακουστή τσακώνικη μελιτζάνα, και νόστιμα ψητά της σχάρας, με φόντο τα εντυπωσιακά κόκκινα βράχια. Επίσης παραδοσιακό φαγητό θα βρείτε και στην ταβέρνα «Η Μουριά». Στο “Kalye cuisine” εκτός από παραδοσιακά πιάτα, θα βρείτε και πιο εκλεπτυσμένες γεύσεις και μια μικρή λίστα κρασιών.
Μια άλλη επιλογή, είναι η ταβέρνα «Εν Λεωνίδιω», που θυμίζει Λαογραφικό Μουσείο με τη διακόσμησή της. Πίτσες και μακαρονάδες σε πήλινο, σαλάτες και πιάτα της ώρας σερβίρονται σε λογικές τιμές, ενώ η μελιτζάνα πρωταγωνιστεί και εδώ, ακόμα και πάνω σε πίτσα, μαζί με φέτα, ελιές, κρεμμύδι, πιπεριά και ντομάτα. Για φαγητό λίγο έξω από το Λεωνίδιο, στην Πλάκα, πάνω στην θάλασσα, αξίζει να δοκιμάσετε τα πιάτα στην «Ταβέρνα του Ψαρά», που στεγάζεται από το 1902 σε ένα φανταστικό πέτρινο σπίτι. Ανάμεσα στις επιλογές του καταλόγου ξεχωρίζει το μπουρεκάκι με μελιτζάνα και γραβιέρα. Δοκίμασα και γεμιστά με θαλασσινά και ήταν πεντανόστιμα.
Επίσης στην είσοδο στο λιμανάκι της Πλάκας, νόστιμα θαλασσινά θα βρείτε στην ωραία βεράντα της ταβέρνας «Μιχάλης – Μαργαρίτα». Φεύγοντας μας φίλεψαν με δικά του πορτοκάλια, μαζεμένα το ίδιο πρωί. Σε απόσταση 10 λεπτών από το Λεωνίδιο, στα Πούλιθρα, πάλι πάνω στο κύμα, στην ταβέρνα Μυρτώον, θα βρείτε πιάτα με θαλασσινά, αλλά δε λείπουν και τα κρεατικά από το μενού τους.
Στο ιστορικό χωριό Πραστός (650 μ. υψόμετρο) που έχει υπάρξει επίκεντρο της Τσακωνιάς επί Οθωμανικής αυτοκρατορίας, βρίσκεται η ταβέρνα «Παλιό Σχολείο» («Old School») που ανήκει στην οικογένεια του Γιάννη Πετρή Μουσούρα. Στο ορεινό χωριό Βασκίνα, στα 850 μέτρα, που θα φθάσετε οδηγώντας από ένα δρόμο γεμάτο στροφές, θα βρείτε την ταβέρνα «Κοκότας». Ανήκει στην οικογένεια του Γιάννη Κυρίου που τη δουλεύει μαζί με τη γυναίκα του Μεταξία και την κόρη του. Οι δύο ξυλόφουρνοι δουλεύουν καθημερινά. Ο ένας βγάζει το προζυμένιο ψωμί και ο άλλος, που χωράει μέχρι και 16 κατσίκια, είναι μόνο για το κρέας. Όλα τα κρεατικά που σερβίρουν είναι δικά τους. Από τα αμνοφερίφια και τα χοιρινά ως τα κοκόρια.
Πάνω από τον Τυρό, στο χωριό Σαπουνακαίικα, σε ένα μπαλκόνι με θέα το Μυρτώο, θα βρειτε την ταβέρνα «Κονάτσι» με ντόπια κρεάτα, δικά τους τυριά και λαχανικά και άθερμο ελαιόλαδο δικής τους παραγωγής.
Ένα τριήμερο στο Λεωνίδιο προσφέρει μια ολοκληρωμένη εμπειρία. Χαλάρωση, εξερεύνηση και επαφή με μια ξεχωριστή πολιτιστική κληρονομιά. Και μια και το τριήμερο του Αγ. Πνεύματος δεν είναι μακριά, αξίζει να το επιλέξετε!
