Η Ρούλα Πατεράκη σε ρόλο δραματουργού, σκηνοθέτη και ηθοποιού αποδίδει με μοναδικό και ξεχωριστό τρόπο τον «σπασμένο» λόγο της Αναγνωστάκη
Με το έργο της Λούλας Αναγνωστάκη ήρθα σε πρώτη επαφή κάπου στα μέσα του 2005, με αφορμή τη συνεργασία μου με έναν πολυχώρο σεμιναρίων, σε μάθημα δημιουργικής γραφής. Τη Ρούλα Πατεράκη όμως, την έμαθα πιο μεγάλη. Όσοι μπαινοβγαίνουμε στον καλλιτεχνικό κόσμο, τη γνωρίζουμε και τη θαυμάζουμε για το πρωτοποριακό και βαθιά ποιητικό της έργο.
Πρόσφατα βρέθηκα στο Θέατρο Ψυρρή, έπειτα από παρακίνηση μιας φίλης, για να βουτήξουμε κι εμείς μαζί με τη σπουδαία αυτή ηθοποιό στον γαλαξία της Αναγνωστάκη. Η παράσταση «Ο ουρανός κατακόκκινος» είναι μια συμπαραγωγή του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος και του Stages Network και θα παίζεται στο Θέατρο Ψυρρή έως και τις 31 Μαΐου.
Η Ρούλα Πατεράκη έχει τριπλό ρόλο, δραματουργού, σκηνοθέτριας και ηθοποιού και αναλαμβάνει να ξεδιπλώσει την Ελλάδα της κρίσης, όπως επιβάλλει το έργο της Αναγνωστάκη: την πολιτική διάψευση, την κοινωνική διαφθορά, την κατάρρευση των ιδεολογιών και την αίσθηση ιστορικής ήττας. Το έργο «Ο ουρανός κατακόκκινος» της Λούλας Αναγνωστάκη είναι ένας από τους σημαντικότερους νεοελληνικούς θεατρικούς μονολόγους και η Ρούλα Πατεράκη μάς χαρίζει επί σκηνής μια θεατρική εμπειρία σπάνια για την εποχή μας. Είναι ίσως ό,τι πιο δυνατό θα δεις φέτος στο θέατρο.
Η ηρωίδα, η Σοφία Αποστόλου, αστικής καταγωγής και καθηγήτρια γαλλικών, βυθίζεται στο αλκοόλ. Μένει χωρίς δουλειά, ζει στο περιθώριο και αναμοχλεύει το παρελθόν της, φέρνοντας στην επιφάνεια αναμνήσεις μιας ζωής μοιρασμένης ανάμεσα σε δύο άνδρες: τον κομμουνιστή εραστή-σύζυγο και τον παραβατικό γιο.
Ο λόγος της ηρωίδας είναι ποιητικός και συχνά κοφτός. Κινείται ανάμεσα στην ειρωνεία και την απόγνωση, στην προσωπική ήττα και στην επιθυμία για αντίσταση. Υπάρχουν πολλοί συμβολισμοί πίσω από το έργο της Αναγνωστάκη, γιατί συμπυκνώνει την απογοήτευση της Μεταπολίτευσης, τη διάλυση της συλλογικής πίστης, τη μοναχικότητα του ανθρώπου και τη δυσκολία της επικοινωνίας.
Μην ξεχνάμε πως είναι ένα έργο που γράφτηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1990 και εκπροσωπεί μια γενιά που έζησε τη μετεμφυλιακή καταπίεση, τη δικτατορία και την τεράστια πολιτική φόρτιση της Μεταπολίτευσης του 1974. Για πολλούς ανθρώπους της Αριστεράς και της διανόησης υπήρχε τότε η ελπίδα για κοινωνική δικαιοσύνη, συλλογικότητα και ένα νέο όραμα ζωής.
Όμως, ως τη δεκαετία του ’90, όλα αυτά είχαν καταρρεύσει. Αυτό που υπάρχει έντονα στον «Ουρανό κατακόκκινο» είναι χαρακτήρες που έχουν επιζήσει μιας χαμένης μάχης, που δυσκολεύονται να επικοινωνήσουν, μιλούν αποσπασματικά και ζουν ανάμεσα στον φόβο και στο εσωτερικό κενό. Η Σοφία Αποστόλου είναι μια γυναίκα που κυοφορεί το τραύμα της ιστορίας και της μνήμης. Συμβολίζει την ανάγκη όλων εκείνων που αναζητούν αξιοπρέπεια μέσα σε μια διαλυμένη πραγματικότητα και συνεχίζουν να ζουν κοινωνικά απομονωμένοι.
Η Ρούλα Πατεράκη δίνει μια εκπληκτική και καθηλωτική ερμηνεία, αλλάζοντας συναισθηματικές ποιότητες και πρόσωπα από λεπτό σε λεπτό. Ο μουσικός επί σκηνής, Βάϊος Πράπας, συμβάλλει ουσιαστικά με τις μουσικές επιλογές και τη ζωντανή του παρέμβαση. «Τσιγκλάει» την ηθοποιό και, μέσα από αυτή τη διαρκή συνομιλία, διογκώνει τη συναισθηματική φόρτιση του θεατή. Η μουσική συμπληρώνει τη σωματικότητα της Πατεράκη στη σκηνή και ο θεατής παρακολουθεί έναν μονόλογο εύθραυστο, βαθιά ποιητικό και σωματικό.
Η ηθοποιός, για άλλη μια φορά, δεν επιδιώκει να είναι «συμπαθής» στο κοινό. Ο λόγος της είναι μουσικός και καταφέρνει να φέρει στην επιφάνεια όλη την υπόγεια ένταση που κρύβει το έργο της Αναγνωστάκη. Δεν ερμηνεύει απλώς την Αναγνωστάκη, τη ζει. Αν κάποιος δεν έχει δει τη Ρούλα Πατεράκη στη σκηνή, επιβάλλεται να το κάνει με αφορμή αυτή την παράσταση. Κουβαλά μια ολόκληρη θεατρική παράδοση και ανήκει σε μια γενιά καλλιτεχνών που έβλεπαν το θέατρο ως πολιτική πράξη και πνευματική αναζήτηση.
Στον «Ουρανό κατακόκκινο» δεν σε καθοδηγεί με ασφαλή τρόπο. Βουτάς μαζί της σε έναν κόσμο που δημιουργεί αμηχανία και εκθέτει την ευαλωτότητα και την ευθραυστότητα των ανθρώπων.
Μια σπάνια ευκαιρία να δει κανείς μια σπουδαία καλλιτέχνιδα σε μια από τις πιο ώριμες και ουσιαστικές στιγμές της. Σπεύσατε!
Πληροφορίες
Ο ουρανός κατακόκκινος στον γαλαξία της Αναγνωστάκη
Έως και 31 Μαΐου 2026
Διάρκεια: 90’
Θέατρο Ψυρρή | Σαχτούρη 4, Αθήνα | Τηλ. 698 320 6704
Εισιτήρια: από 16€ | https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/o-ouranos-katakokkinos-ston-galaksia-tis-anagnostaki/
