Για ελάχιστες παραστάσεις, η «Γέρμα» της Μαρίας Πρωτόπαππα φωτίζει τον κόσμο του Λόρκα και το ανεκπλήρωτο της ανθρώπινης επιθυμίας
Όποιος έχει διαβάσει Federico García Lorca γνωρίζει πως το έργο του είναι περισσότερο ποιητικό παρά ρεαλιστικό θέατρο. Δεν γράφει απλούς διαλόγους, αλλά χτίζει ένα σύμπαν από σύμβολα και εικόνες, διαμορφώνοντας ένα σύγχρονο είδος τραγωδίας. Γι’ αυτό και έχει επηρεάσει βαθιά το θέατρο, καθώς τα θέματα του παραμένουν διαχρονικά, πολιτικά και υπαρξιακά.
Η παράσταση «Yerma – Η ανεκπλήρωτη», σε σκηνοθεσία Μαρίας Πρωτόπαππα, ολοκληρώθηκε πρόσφατα στο Υπόγειο του Θεάτρου Τέχνης Καρόλου Κουν και θα παρουσιαστεί στο Βασιλικό Θέατρο Θεσσαλονίκης για λίγες παραστάσεις, από 8 έως 10 Μαΐου. Πρόκειται για μια παράσταση που προκύπτει από ενδελεχή και ουσιαστική έρευνα πάνω στο πρωτότυπο κείμενο, με τη συμβολή της Μαρίας Πρωτόπαππα, του Γιάννου Περλέγκα και της Ελένης Σπετσιώτη – και αυτός είναι ίσως ο βασικός λόγος για να τη δει κανείς.
Πληροφοριακά, η Γέρμα ανήκει στην «αγροτική τριλογία» του Λόρκα, μαζί με τον Ματωμένο Γάμο και το Σπίτι της Μπερνάρντα Άλμπα. Και στα τρία έργα κυριαρχούν τα καταπιεσμένα πάθη, οι κοινωνικοί περιορισμοί και οι τραγικές καταλήξεις. Η Γέρμα, γραμμένη το 1934 και παρουσιασμένη την ίδια χρονιά στη Μαδρίτη, εστιάζει στην καταπίεση της γυναίκας μέσα σε μια αυστηρή, παραδοσιακή κοινωνία. Αν και το Υπόγειο του Κουν είναι το ιδανικό θέατρο για αυτή την παράσταση, ελπίζω το συναίσθημα που θα σας μεταβιβάζω να είναι ισάξιο της εμπειρίας στο Βασιλικό Θέατρο.
Η Γέρμα, την οποία ερμηνεύει η Μαρία Πρωτόπαππα, είναι μια γυναίκα άτεκνη, σύμβολο υπαρξιακής ματαίωσης. Η ερμηνεία της αποδίδει με ακρίβεια μια γυναίκα που συνθλίβεται από τον κοινωνικό περίγυρο. Σε στιγμές εξαιρετικά συναισθηματική, καταφέρνει, μέσα από ένα απαιτητικό κείμενο, να σε «υπνωτίσει» στην ποίηση του Λόρκα.
Σκηνοθετικά, η παράσταση είναι κατά στιγμές τολμηρή. Καθοριστική είναι η παρουσία του ίδιου του Λόρκα επί σκηνής, τον οποίο ερμηνεύει ο Γιάννος Περλέγκας. Μέσα από τους μονολόγους του, το ποιητικό σύμπαν του έργου σε ταρακουνά και σε τραβά, σχεδόν σαν μαγνήτης, από τη θλίψη της Γέρμα.
Η μουσική επιμέλεια του Περλέγκα δένει αρμονικά με τον φωτισμό της Βαλεντίνας Ταμιωλάκη, δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα ρομαντική αλλά και αντιφατική ως προς τα νοήματα του έργου. Η σκηνοθεσία αξιοποιεί τη λογική του Λόρκα για τους δευτερεύοντες χαρακτήρες, οι οποίοι δεν λειτουργούν απλώς υποστηρικτικά, αλλά ως σύμβολα κοινωνικών δυνάμεων που πιέζουν τη Γέρμα.
Ο Χουάν, τον οποίο υποδύεται ο Σίμος Κακάλας, χάνει διαρκώς έδαφος δίπλα στη Γέρμα. Ωστόσο, ο ηθοποιός αποδίδει με ένταση την εσωτερική του σύγκρουση: έναν άνδρα που παλεύει ανάμεσα στη λογική και την επιθυμία, ανίκανο να προσφέρει ευτυχία. Η παρουσία του αποκτά ιδιαίτερη δύναμη στις σκηνές με παγανιστικούς συμβολισμούς.
Ιδιαίτερο ρόλο στην παράσταση έχουν δύο νέοι ηθοποιοί – χορευτές (Ηλέκτρα Μπαρούτα και Νώντας Δαμόπουλος), οι οποίοι λειτουργούν σαν ανάσα μέσα στο βαρύ λυρικό κείμενο. Με σωματικότητα ρευστή και κυκλική, παραπέμπουν στη ζωή και τη γονιμότητα. Λειτουργούν σχεδόν ως χορός αρχαίας τραγωδίας μέσα σε ένα σύγχρονο σωματικό θέατρο και κορυφώνονται στη σκηνή της διάλυσης του κρεβατιού της Γέρμα.
Μια πολύ δυνατή σκηνή, μια εικόνα που αφήνει ανοιχτό το ερώτημα: έρωτας ή καταστροφή; επιθυμία ή άρνηση; Οι δύο αυτοί ηθοποιοί, τελικά, δεν είναι παρά η ίδια η ενέργεια της ζωής και της ανεκπλήρωτης επιθυμίας της Γέρμα.
Όποιος δεν είναι εξοικειωμένος με τον Λόρκα πιθανόν θα δυσκολευτεί με τη βαθιά διανοητική προσέγγιση της Πρωτόπαππα.
Ωστόσο, ποιος είπε ότι ο Λόρκα είναι εύκολος ή άμεσα κατανοητός; Η παράσταση αποδίδει ποιητικά το «ανεκπλήρωτο», ενώ η παρουσία του Περλέγκα ως Λόρκα επί σκηνής ενισχύει καθοριστικά τη μετάδοση του εσωτερικού δράματος της ηρωίδας.
Και κάπου εκεί, ανάμεσα στη γη που δεν καρπίζει και στην επιθυμία που δεν βρίσκει διέξοδο, μένει να αιωρείται η πιο Λορκική αλήθεια: πως «η ζωή περνά από δίπλα μας και δεν μας αγγίζει»… σαν μια Γέρμα που δεν έπαψε ποτέ να διψά.
Πληροφορίες
Γέρμα – η Ανεκπλήρωτη
8 – 10 Μαΐου 2026
Διάρκεια 90’
Βασιλικό Θέατρο Θεσσαλονίκης | Τηλ. 2315 200 200
Εισιτήρια από 15€ | https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/germa-i-anekpliroti-sto-basiliko-theatro/
