Στο Θέατρο Παλλάς, η «Astoria» είναι μια παραγωγή που ισορροπεί ανάμεσα στη συγκίνηση και στη δραματουργική απλοποίηση της μεταναστευτικής εμπειρίας στην Αμερική του 1920
Η παράσταση «Astoria» σε σκηνοθεσία Βασίλη Μαυρογεωργίου συνεχίζει να παίζεται στην εντυπωσιακή αίθουσα του Παλλάς (σε λειτουργία από το 1930) έως και τις 17 Μαΐου και αποτελεί μία από τις πιο αξιοθαύμαστες παραγωγές της φετινής σεζόν που αξίζει να δει κανείς.
Αν και έχω συνδέσει τα musicals με το Λονδίνο και δυσκολεύομαι να παραδεχθώ πως θα δω κάπου αλλού κάτι ανώτερο, το Σάββατο βράδυ βρέθηκα στο Παλλάς και πραγματικά εντυπωσιάστηκα από το «Astoria». Η παράσταση με κέρδισε από την πρώτη στιγμή που ακούστηκε η φωνή της Έβελυν Ασουάντ, αλλά και από τα εξαιρετικά σκηνικά του Μανόλη Παντελιδάκη, που συμβάλλουν καθοριστικά στη συνολική μουσικοθεατρική εμπειρία.
Το «Astoria» είναι μια μεγάλη παραγωγή που βασίζεται σε ιστορικό υλικό, έναν πολυμελή θίασο που συγκινεί και χαρίζει εξαιρετικές ερμηνείες, ζωντανή μουσική και άρτια δουλεμένα σκηνικά, τόσο ψηφιακά όσο και φυσικά. Αν και το κείμενο του Κωνσταντίνου Σαμαρά υστερεί σε θεατρικό βάθος, η έρευνα στην οποία στηρίζεται δεν είναι καθόλου αμελητέα: αξιοποιεί ιστορικά ντοκουμέντα Ελλήνων μεταναστών της Νέας Υόρκης του Μεσοπολέμου και αναβιώνει τη ζωή τους στις πρώτες δεκαετίες μετά το 1920, με έναν τρόπο κατανοητό για τον θεατή, δίνοντας συχνά προβάδισμα στη μουσική.
Η ζωντανή ορχήστρα και οι διασκευές του Νίκου Στρατηγού λειτουργούν συνδετικά και σε απόλυτη αρμονία με την πλοκή και την πρόζα, χωρίς να επισκιάζουν το κείμενο ή τη σκηνοθεσία.
Η υπόθεση διαδραματίζεται στις μικρές ελληνικές κοινότητες της Αστόρια. Ο φακός του θεατή εστιάζει στην Τασούλα, την οποία υποδύεται η Έβελυν Ασουάντ, και η οποία σε μαγεύει με τη φωνή της. Ο χαρακτήρας δίνει σάρκα και οστά στην Ελληνίδα γυναίκα που, απελπισμένη από τη φτώχεια της Ελλάδας του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και κατ’ επέκταση του Εμφυλίου, αναγκάζεται να κυνηγήσει το Αμερικανικό Όνειρο.
Η Αστόρια υπήρξε δημοφιλής προορισμός για μετανάστευση, λόγω της φθηνής στέγης και των ευκαιριών εργασίας κοντά στο Μανχάταν. Με τον καιρό έγινε γνωστή ως «η πιο ελληνική γειτονιά εκτός Ελλάδας», με τα ελληνικά έθιμα και τη γλώσσα να διατηρούνται ζωντανά. Στην Αστόρια του ’30 οι Έλληνες είναι κυρίως μικροεπιχειρηματίες, με καφενεία, εστιατόρια και άλλες επιχειρήσεις να αποτελούν τον πυρήνα της κοινότητας.
Η δική μας Τασούλα φτάνει εκεί νομίζοντας πως τα προβλήματά της θα τελειώσουν. Όμως η εκμετάλλευση και οι δυσκολίες που αντιμετωπίζει, ακόμη και από ομογενείς, την οδηγούν σε μια διαφορετική εκδοχή του Αμερικανικού Ονείρου – μέσα από το λαθρεμπόριο αλκοόλ. Η περίοδος της Ποτοαπαγόρευσης οδήγησε πολλούς σε παράλληλες οικονομίες, «προστασίες» επιχειρήσεων και διασυνδέσεις με μικροαπατεώνες και τη μαφία.
Το μιούζικαλ αναβιώνει τους ρόλους της εποχής και προσφέρει στον θεατή μια πληθώρα συμβολισμών. Η Τασούλα δεν είναι απλώς ένα πρόσωπο, αλλά ένα αρχέτυπο: της νεαρής γυναίκας που φεύγει από την Ελλάδα, μιας φιγούρας που κουβαλά όνειρα και ελπίδα, αλλά και της μετάβασης από την «πατρίδα» στην «επιβίωση». Το ταξίδι στην Αμερική συμβολίζει περισσότερο τη δοκιμασία παρά το όνειρο, με την ηρωίδα να συγκρούεται εσωτερικά προσπαθώντας να ισορροπήσει ανάμεσα σε έννοιες όπως η παράδοση, η οικογένεια και οι ρίζες, αλλά και η ελευθερία, η αποξένωση και η οικονομική ανεξαρτησία.
Το καφενείο «Η Συνάντησις» είναι το κέντρο του κόσμου: εκεί όπου συμβαίνουν όλα και συμπυκνώνεται δραματουργικά η καθημερινότητα και οι δυσκολίες της κοινότητας. Η συνεχής μουσική λειτουργεί αφηγηματικά, ενώ η επιλογή λαϊκών και ρεμπέτικων τραγουδιών συνδέεται άρρηκτα με το συναισθηματικό κλίμα της ξενιτιάς. Αν και κάποιες διασκευές είναι μεταγενέστερες της εποχής, το συνολικό αποτέλεσμα δεν χάνει τη συγκινησιακή του δύναμη.
Οι υπόλοιποι χαρακτήρες κινούνται ανάμεσα σε όνειρα, ιδεολογίες και κοινωνικές αντιλήψεις: εργατική τάξη, κομμουνιστές και αναρχικοί, δυναμικές χήρες, προξενήτρες και μια μάνα που ελπίζει πως το «όνειρο» έχει κατακτηθεί.
Ξεχωρίζει για το τραγούδι και την ερμηνεία του ο Χρήστος Στέργιογλου, που συμβολίζει την πρώτη γενιά μετανάστη που ρίζωσε και έγινε στήριγμα για τους άλλους, ενώ πολύ καλή είναι και η ερμηνεία του Μιχάλη Αλικάκου, ο οποίος ενσαρκώνει τον «ανώνυμο» μετανάστη και το τίμημα της επιβίωσης στην Αμερική.
Υπάρχει μια ποιητική αίσθηση της ζωής της ξενιτιάς, σε τέτοιο βαθμό που δεν σε αφήνει να αγνοήσεις τα βαθύτερα μηνύματα της ιστορίας: την εκμετάλλευση, την αρπαγή ευκαιριών «πάνω σε συντρίμμια», αλλά και την κρίση ταυτότητας. Αν και η εξουσία, η βία και η παρανομία υπαινίσσονται διακριτικά, το μιούζικαλ τα κρατά στο φόντο.
Αν κάποιος θεατής είναι απόγονος μιας τέτοιας γενιάς, θα αισθανθεί έντονη νοσταλγία για την Ελλάδα, μνήμες θα αφυπνιστούν γύρω από βιώματα ρατσισμού και η παράσταση θα προσδώσει μια πιο αυθεντική αλήθεια της εποχής. Η «Astoria» είναι ένα μιούζικαλ διάρκειας τριών ωρών και το σημαντικό είναι πως δεν σε κουράζει και σε καμία περίπτωση δεν τη βαριέσαι. Κάθεσαι αναπαυτικά στη θέση σου και αφήνεσαι σε αυτό το ιστορικό ταξίδι μνήμης.
Ανάλογα με την ηλικία και τα προσωπικά βιώματα, ο καθένας λαμβάνει και διαφορετικά μηνύματα. Μπαίνεις συναισθηματικά σε μια ιστορία που γεφυρώνει το παλιό με το νέο και ακούς τις φωνές όλων εκείνων των γυναικών που έζησαν μια δύσκολη διαδρομή πριν καταφέρουν να επιστρέψουν στην πατρίδα τους ως «η Αμερικάνα».
Πληροφορίες
Astoria
Διάρκεια: 150’
Παραστάσεις έως και 17 Μαΐου 2026
Θέατρο Παλλάς | Διεύθ.: Βουκουρεστίου 5, Αθήνα | Τηλ. 210 3213 100
Εισιτήρια: από 15€ | https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/astoria/
