Φεστιβάλ Κυκλαδικής Γαστρονομίας «Νικόλαος Τσελεμεντές» στη Σίφνο: Η γαστρονομία των Κυκλάδων σε ένα «ζωντανό αρχείο»

Η σιφνέικη γαστρονομία συναντά τις κουζίνες των κυκλαδίτικων νησιών σε έναν θεσμό που εδώ και 18 χρόνια διασώζει και μεταδίδει τη γαστρονομική μνήμη

 

Κάθε χρόνο, οι λάτρεις της νησιωτικής Ελλάδας ξεκινούν νωρίς να επισκέπτονται τις ιδιαίτερα δημοφιλείς Κυκλάδες. Ο λόγος της επίσκεψής τους είναι οι παραλίες και η γαστρονομία του τόπου.

Αν νομίζετε πως το καλοκαίρι τελείωσε και μαζί του θα μπουν στο χρονοντούλαπο οι φετινές σας αποτυπωμένες αναμνήσεις σε περιβάλλον Instagram, κάνετε λάθος! 

Για κάποια νησιά, όπως η Σίφνος, υπάρχει πάντα ένας καλός λόγος να επιστρέφεις ή απλώς να τα επισκέπτεσαι τον Σεπτέμβριο.

Είμαι λάτρης των διακοπών τις ημέρες του Σεπτεμβρίου και λάτρης της γαστρονομίας, οπότε δεν μπορώ να μην αναφέρω το Φεστιβάλ Κυκλαδικής Γαστρονομίας «Νικόλαος Τσελεμεντές», που διοργανώνεται για 18η χρονιά από τον Πολιτιστικό Σύλλογο Σίφνου, τον Δήμο Σίφνου, την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου και τη Γενική Γραμματεία Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής. 

Με έναρξη σήμερα (17 Σεπτεμβρίου) και διάρκεια τριών ημερών, όσοι από εσάς είστε ή βρεθείτε στη Σίφνο, θα έχετε την ευκαιρία να συνδεθείτε με τον πολιτισμό, τη γαστρονομία των Κυκλάδων, την τοπική παραγωγή και τις ζωντανές παραδόσεις των νησιών. 

Η πλατεία Αρτεμώνα στη Σίφνο γίνεται το σημείο προορισμού για το Φεστιβάλ «Νικόλαος Τσελεμεντές», ένα φεστιβάλ-θεσμό που πήρε το όνομά του από τον Σιφνιό μάγειρα και συγγραφέα Νικόλαο Τσελεμεντέ. Όποιος έχει ένα γνήσιο βιβλίο Τσελεμεντέ στο σπίτι του είναι τυχερός! 

Ο Νικόλαος Τσελεμεντές γεννήθηκε το 1878 στο χωριό Εξάμπελα της Σίφνου και το όνομά του έχει συνδεθεί όσο λίγα με την καταγραφή, διάδοση και συστηματοποίηση της ελληνικής μαγειρικής παράδοσης.

Έτσι, η διοργάνωση χρησιμοποιεί το όνομά του ως σημείο αναφοράς για μια γαστρονομία που δεν αντιμετωπίζει την παράδοση ως μουσειακό αντικείμενο, αλλά ως κάτι που συνεχίζει να μαγειρεύεται, να μεταδίδεται και να εξελίσσεται. 

Στην κεντρική πλατεία θα υπάρχουν περίπτερα αφιερωμένα στα συμμετέχοντα νησιά και στις περιοχές, όπου μάγειρες, επαγγελματίες και άνθρωποι των τοπικών κοινωνιών θα παρουσιάσουν προϊόντα και συνταγές του τόπου τους.

Κάθε νησί έχει διαφορετικό μικροκλίμα, διαφορετικά προϊόντα, αλλά και ποικίλες ιστορικές επιρροές και τεχνικές συντήρησης και μαγειρέματος.

Στη Σίφνο, όλα αυτά συναντώνται στον ίδιο χώρο, με χαρακτηριστικό το παράδειγμα της Κιμώλου, που συμμετέχει με εδέσματα και προϊόντα που αναδεικνύουν μια κουζίνα εμπνευσμένη από την απλότητα, την εποχικότητα και την αξιοποίηση όσων προσφέρει ο τόπος. 

Ένα φεστιβάλ γαστρονομίας χωρίς μουσική και πολιτισμό δύσκολα υφίσταται! Καθημερινά θα υπάρξουν μουσικοχορευτικές εκδηλώσεις αφιερωμένες στις παραδόσεις του νησιού, και τα «Τσελεμεντάκια», παιδιά ηλικίας 6 έως 12 ετών, θα λάβουν μέρος σε μαγειρικές διαγωνισμούς και άλλα παιχνίδια σχεδιασμένα για την ηλικία τους.

Είναι σημαντικό για έναν τέτοιο θεσμό να υπάρχει εκπαιδευτικός χαρακτήρας που θα οδηγήσει στη διάδοση αλλά και διάσωσή του. Έτσι, η γαστρονομική παράδοση δεν παρουσιάζεται μόνο στους επισκέπτες αλλά μεταλαμπαδεύεται στην επόμενη γενιά. 

Το 2006, όταν πρωτοξεκίνησε το Φεστιβάλ Κυκλαδικής Γαστρονομίας, συμμετείχαν μόλις πέντε νησιά. Η εξέλιξή του είναι εντυπωσιακή, καθώς στην 8η διοργάνωση σημειώνονται συμμετοχές από πάνω από είκοσι κυκλαδίτικους τόπους, με τη Σχοινούσα, την Τήνο και τη Φολέγανδρο να ξεχωρίζουν. Κατόπιν, απέκτησε και διεθνή χαρακτήρα με κάποιες προσθήκες από αντιπροσωπείες σε Γαλλία, Βέλγιο, Περού, Μαρόκο και Κίνα. 

Η Σίφνος όμως δεν έχει επιλεχθεί τυχαία για τη διοργάνωση του Φεστιβάλ. Ο λόγος δεν βρίσκεται μόνο στον Νικόλαο Τσελεμεντέ αλλά και στο γεγονός ότι το νησί έχει μια ιδιαίτερη σχέση με την κεραμική και τη μαγειρική σε πήλινα σκεύη. Αυτό συνδέεται άμεσα με τη σιφνέικη κουζίνα που διαδίδεται μέσα από μια παραδοσιακή ρεβιθάδα ή ένα μαστέλο – αρνί ή κατσίκι στις κληματόβεργες. 

Στη Σίφνο, η τέχνη αποκαλύπτεται σε όλο το μεγαλείο της γαστρονομίας, εξίσου το ίδιο σε σκεύη και σε μαγειρική τέχνη. Πάνε μαζί, είναι αλληλένδετα. Το τσικάλι, το μαστέλο, η σκεπασταριά και ο ξυλόφουρνος είναι μέρος μιας γαστρονομικής παράδοσης του τόπου. Θα μπορούσε να πει κανείς πως το Φεστιβάλ Κυκλαδικής Γαστρονομίας είναι ένα «ζωντανό αρχείο» μέσα από το οποίο αποτυπώνεται ο γαστρονομικός χάρτης των Κυκλάδων. 

Η Σίφνος δεν βασίζεται στην αφθονία πρώτων υλών, αλλά στις τεχνικές που αναπτύχθηκαν μέσα από τις ανάγκες του τόπου. Όσο για τα άλλα νησιά, ο επισκέπτης θα δοκιμάσει τη φρουτάλια της Άνδρου, τις κρεμμυδοτηγανίτες της Σύρου, τον καλόγερο της Νάξου αλλά και τα πιταράκια της Μήλου. 

Φέτος όμως, συμβαίνει και κάτι ακόμη στη 18η διοργάνωση του Φεστιβάλ. Στις 18 Σεπτεμβρίου, θα πραγματοποιηθούν τα «Θαλασσομαγειρέματα» στον Φάρο, μια οργάνωση από τον Εξωραϊστικό Σύλλογο Φάρου που θα προσφέρει από νωρίς, στις 12 μ.μ., σιφνέικες λιχουδιές σε ένα περιβάλλον με ζωντανή παραδοσιακή μουσική. 

Αξίζει να αναφερθούμε στο γεγονός ότι το Φεστιβάλ Κυκλαδικής Γαστρονομίας διοργανώνεται από τους κατοίκους του νησιού και όχι μόνο, και είναι μια από τις κοινωνικές δράσεις με έντονο το στοιχείο του εθελοντισμού. Είναι ένα φεστιβάλ που έχει έντονη δημοσιογραφική προβολή ακόμη και σε διεθνή Μέσα και αποτελεί σημαντικό μέρος της Σίφνου ως γαστρονομικό και πολιτιστικό brand destination! 

Ο Νικόλαος Τσελεμεντές μπορεί να ήταν ο άνθρωπος εκείνος που προσπάθησε να οργανώσει και να εκσυγχρονίσει τη μαγειρική γνώση της Ελλάδας, αλλά το Φεστιβάλ Κυκλαδικής Γαστρονομίας που φέρει το όνομά του κάνει κάτι διαφορετικό: προσπαθεί να μη χαθεί η μαγειρική γνώση που δεν γράφτηκε ποτέ σε βιβλία. 

Κι αν είναι η πρώτη σας φορά στη Σίφνο, ίσως να σας αρέσει τόσο πολύ αυτό το γαστρονομικό σας ταξίδι που θα θέλετε να επιστρέφετε κάθε χρόνο, κάθε Σεπτέμβριο, που ηρεμεί ο τόπος από τον υπερτουρισμό και η συνάντηση με τους ντόπιους και την παράδοση έχει άλλη χάρη.

 

Πληροφορίες 

 

Φεστιβάλ Κυκλαδικής Γαστρονομίας “Νικόλαος Τσελεμεντές”

Σίφνος

17 – 19 Σεπτεμβρίου 2026

Είσοδος Ελεύθερη

Περισσότερα | Info: https://www.facebook.com/tselementes