Από τις ιστορικές ευρωπαϊκές στοές του Λονδίνου, του Παρισιού και του Μιλάνου στη νέα ΣΤΟΑ της Αθήνας, ένας χώρος συνάντησης με ελληνική γαστρονομία, εμπόριο, πολιτισμό και σύγχρονη αστική ζωή
Πόσες φορές σε κάποιο από τα ταξίδια μας στο εξωτερικό έχουμε απολαύσει στοές με καταστήματα και επιχειρήσεις εστίασης, και πάντα ζηλεύαμε που στην Αθήνα δεν είχαμε παρόμοιες;
Όποιον και να ρωτήσετε που του αρέσουν τα ταξίδια, έχει να αναφέρει τη Burlington Arcade ή τη Piccadilly Arcade στο Λονδίνο, την περίφημη Galleria Vittorio Emanuele II στο Μιλάνο, αλλά και τις σχεδόν 150 στοές του Παρισίου, όπου ξεχωρίζουν η Galerie Vinienne και η Passage Jouffroy.
Σήμερα, στην Αθήνα, έχουμε έναν λόγο να μη ζηλεύουμε πια!
Η ΣΤΟΑ στο Αρσάκειο Μέγαρο είναι το νέο στολίδι της πόλης μας, ένας κρυμμένος θησαυρός που έχει αναδειχθεί. Κι αν με ρωτήσετε τι κοινό έχει με όσες προανέφερα, θα σας πω πως πάνω απ’ όλα εντάσσεται σε μια πολύ ευρύτερη ευρωπαϊκή ιστορία για τις «κλειστές στοές», αν και δεν είναι αντίγραφό τους.
Το κοινό τους στοιχείο είναι το γυαλί και το φυσικό φως.
Οι γυάλινες εμπορικές στοές εμφανίζονται στην Ευρώπη κάπου στις αρχές του 19ου αιώνα, με το Παρίσι να είναι πρωτοπόρος στην ιδέα της ένωσης των οικοδομικών τετραγώνων με γυάλινη στέγη, καταστήματα και χώρους εστίασης.
Από τότε, η λογική που ήταν πολύ σύγχρονη για την εποχή ήταν να μπορείς να περπατήσεις, να ψωνίσεις, να γευματίσεις και να κοινωνικοποιηθείς προστατευμένος από τη βροχή, τη λάσπη και την κυκλοφορία του δρόμου.
Αυτό ακριβώς είναι το στοιχείο που συνδέει τη ΣΤΟΑ Αρσάκειου με την ευρωπαϊκή παράδοση.
Αλλά, η μεγάλη μας διαφορά με το Παρίσι ή και το Μιλάνο είναι πως στην Αθήνα, η ΣΤΟΑ ξεκίνησε από έναν εκπαιδευτικό πυρήνα, με το Αρσάκειο Μέγαρο να οφείλει την ανέγερσή του στη Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία κάπου το 1852, σε αρχιτεκτονική του Λύσανδρου Καυταντζόγλου. Σκοπός του ήταν να στεγάσει την εκπαίδευση των κοριτσιών και το 1900 γύρω από το αρχικό Αρσάκειο προστέθηκαν και άλλα κτίρια με σχολικές αίθουσες στους ορόφους και καταστήματα στο ισόγειο.
Ο Ερνέστος Τσίλλερ ανέλαβε την αναμόρφωση των όψεων προς τη Σταδίου το 1907, το συγκρότημα συνδέθηκε και με τη λειτουργία δικαστικών υπηρεσιών και το Καφενείο του Σιγάλα είναι το πρώτο στέκι που ξεχωρίζει λόγω της επισκεψιμότητας από δικηγόρους και πολιτικούς.
Το 1937, η ΣΤΟΑ αποκτά και πολιτιστικό χαρακτήρα, καθώς κατασκευάζεται στο εσωτερικό του συγκροτήματος το κινηματοθέατρο «Ορφεύς», ενώ το 1954 το υπόγειο συνδέθηκε με το Θέατρο Τέχνης «Κάρολος Κουν», το οποίο έως και σήμερα είναι σε λειτουργία και αποτελεί σημαντικό θεατρικό θεσμό της χώρας.
Αργότερα η ΣΤΟΑ έγινε γνωστή ως «Στοά του Βιβλίου» και αποτέλεσε ένα από τα πιο σημαντικά σημεία πνευματικής καλλιέργειας και πολιτιστικής κουλτούρας στην πόλη.
Σήμερα, η ΣΤΟΑ δεν προσπαθεί να αντιγράψει κάποια εμπορική ταυτότητα, αντίθετα, εστιάζει στον πολύπλευρο πολιτισμό: στην τέχνη, στη γαστρονομία του τόπου, στην αυθεντική κοινωνικοποίηση, στη μαγειρική και στην παραγωγή (είτε σε γευστικά προϊόντα είτε σε καλλυντικά, ρούχα και αξεσουάρ).
Ξεκίνησα την εβδομάδα μου με μια βόλτα στη ΣΤΟΑ και οι πρώτες μου εντυπώσεις είναι πολύ θετικές!
Άπλετο φως από την εντυπωσιακή γυάλινη οροφή, στο κέντρο της οποίας εντυπωσιάζει ο θόλος. Δροσιά, διακριτική μουσική, ησυχία και φιλόξενοι επιχειρηματίες. Καθαριότητα, πληθώρα από καρέκλες και ψηλά σκαμπό, ξύλινα τραπέζια και στο κέντρο μια στρογγυλή inox επιφάνεια που λειτουργεί ως τερματικός σταθμός μιας περιπλάνησης από όπου κι αν επιλέξετε να μπείτε.
Και ίσως να είναι και αυτό το μεγάλο τραπέζι που οι άνθρωποι της ΣΤΟΑΣ επέλεξαν να τοποθετήσουν ώστε να κοινωνικοποιηθούμε όπως παλιά: γύρω από ένα τραπέζι με καλό φαγητό και ανάλαφρη διάθεση. Να θυμηθούμε πως η εστίαση έχει και κοινωνικότητα και δεν είναι απλώς απομονωμένη ή συντηρητική, αλλά απλώνεται μέσα στο αστικό περιβάλλον.
Πολλά μαγαζιά δεν έχουν ακόμη ανοίξει, αλλά ανάμεσά τους διακρίνω κάποια εμπορικά σημεία όπως το 5 Almonds που παρέχει ξηρούς καρπούς, αποξηραμένα φρούτα και καφέ, το μπακάλικο STOA AGORA με περισσότερα από 4.000 προϊόντα από Έλληνες παραγωγούς αλλά και με κάποια διεθνή delicatessen λιχουδιές, αλλά και ένα παράρτημα του ζαχαροπλαστείου Φύσις, γνωστό για τα γλυκά του με ή χωρίς ζάχαρη, χωρίς γλουτένη και χωρίς ζωικά λιπαρά.
Η STOA AGORA θα είναι η χαρά του foodie μόλις πέσουν τα πρώτα κρύα στην πόλη και κυρίως κοντά στην εορταστική περίοδο των Χριστουγέννων. Το ταξίδι γεύσης ξεκινά από εκεί, από τα ράφια και τα ψυγεία του, δίνοντας σας την επιλογή να βρείτε ένα σωρό τυριά, αλλαντικά, αλοιφές αλλά και μπύρες, καθώς και κάποιο κρασί από την κάβα του.
Κάνω μια πρώτη στάση στο ΑΨΥΣ και συναντώ τον Γιάννη Λιόκα που επιμελείται το μενού σε ένα σημείο γεύσης που προσφέρει ψητά, σουβλάκι και τιμά τον έλληνα κτηνοτρόφο μέσα από τις κοπές, τα φρυγαδέλια και γενικώς την πρώτη ύλη του κρέατος. Διανύει την πρώτη εβδομάδα λειτουργίας του και ήδη είναι διάσημο για το τυλιχτό του!
Απολαμβάνω μια πεντανόστιμη μελιτζανοσαλάτα, χρυσαφένιες τηγανητές πατατούλες σε καθαρό λάδι, ένα τυλιχτό με μοσχαρίσιο μπιφτέκι και μια παγωμένη μπύρα από το βαρέλι. Όλα άμεσα, νόστιμα και καθαρά. Ο χώρος έχει ήδη τα δικά του τραπεζάκια, αλλά μπορείτε να καθίσετε και κάπου στη ΣΤΟΑ.
Δεύτερη στάση, σε αυτή την πρώτη μου επίσκεψη, είναι το Αιγαίον με τους λουκουμάδες του! Εδώ έχουμε νοσταλγία και ισχυρή επαναφορά μιας αθηναϊκής γαστρονομικής μνήμης! Και ποιος δεν έχει δοκιμάσει τους αέρινους λουκουμάδες του με μέλι και κανέλα ως παιδί, συνοδευόμενο από το γονιό του σε μια βόλτα στην Αθήνα μιας άλλης εποχής;
Επιλέγουμε δύο ειδών, εκείνους με σουσάμι, κανέλα, μέλι και μυζήθρα και τους άλλους με δική τους χειροποίητη πικρή σοκολάτα. Το Αιγαίον επιστρέφει το 2026 και κλείνει 100 χρόνια με την τρίτη γενιά της οικογένειας Φύλλα να σερβίρει street food αυθεντικότητα.
Τρίτη στάση είναι για φαγητό σε πακέτο, μια και έχουμε ήδη γευματίσει, και το Table με τα ελληνικά μαγειρευτά του Νίκου Θωμά εντυπωσιάζει. Επιλέγω μια μερίδα μουσακά και χαιρετώ «στο πόδι» τον σεφ που είναι συγκεντρωμένος πάνω από τις κατσαρόλες του. Η βάση της κουζίνας του είναι το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο Molon Lave, το οποίο και αποτελεί το κεντρικό στοιχείο του εστιατορικού concept.
Στη ΣΤΟΑ τα μαγειρευτά έχουν την τιμητική τους και βγαίνουν από το στενό πλαίσιο της ταβέρνας ή του οικογενειακού τραπεζιού και γίνονται το μέσο συνεύρεσης. Ο μουσακάς πληθωρικός, δεν θυμίζει σε τίποτα φαγητό από μαγέρικο, είναι λες και τον ετοίμασε η μανούλα σας!
Υπάρχουν όμως και κάποια άλλα σημεία γεύσης και κοινωνικοποίησης όπως το Boarding Pass από την ομάδα του A for Athens, που θα τιμήσουν όσοι επιθυμούν ένα κοκτέιλ πριν ή και μετά το θέατρο ή καθ’ όλη τη διάρκεια ενός event που φιλοξενείται στο αίθριο της ΣΤΟΑΣ. Υπάρχει και το Drunky Goat που είναι η χαρά του λάτρη του κρασιού, με μπόλικες επιλογές από τον ελληνικό αμπελώνα.
Λίγο πιο κάτω είναι το «Macarios» του Πάνου Ιωαννίδη που δίνει έμφαση στα χειροποίητα ζυμαρικά και περιμένουμε εναγωνίως και την έναρξη λειτουργίας του εστιατορίου Kalanisa. Είναι ένα γαστρονομικό εγχείρημα με έμφαση στο ψάρι που προκύπτει από τη σύμπραξη του Θωμά Μάτσα και του Αριστοτέλη Ζέρβα.
Έχουν ήδη ξεκινήσει να λειτουργούν κάποια concept stores από Έλληνες δημιουργούς όπου δίνεται έμφαση στην ανάδειξη του εγχώριου design και της παραγωγής. Και δεν ξεχνάμε και τα πολιτιστικά events που συμπληρώνουν την ταυτότητα της ΣΤΟΑΣ.
Το ΣΤΟΑ Culture είναι ο πυρήνας καλλιτεχνικής έκφρασης και σύντομα και η Στοά του Βιβλίου θα επιστρέψει και αυτή, ανανεωμένη και σύγχρονη.
Μέσα σε όλα αυτά, υπάρχει και κάτι ακόμη…κάτι που ελπίζω να σχετιστεί πραγματικά με την αειφορία και να μην είναι «σάπιο» από τη ρίζα. Το Lidl House Athens, ένας χώρος αφιερωμένος στη μαγειρική, την εκπαίδευση και τη βιωσιμότητα, θα ανοίξει σύντομα τις πόρτες του για να μεταφέρει γνώση γύρω από την παραγωγή, την κατανάλωση, την ελληνική γαστρονομία και την παράδοση.
Αυτό θα είναι η ΣΤΟΑ, την οποία καλωσορίζουμε στην πόλη μας και ελπίζουμε να μας χαρίσει γέλια, ρομαντισμό, κουλτούρα, ευγένεια, νοστιμιά και αληθινή επαφή με τους συνανθρώπους μας.
Επισκεφθείτε την και περπατήστε τη!
