Στα Κάτω Πατήσια “Ο Σπανός” κρατά αναλλοίωτο το χαρακτήρα παλιάς γειτονιάς με ψήσιμο στα κάρβουνα που τιμά την παράδοση και ενώνει παλιούς και νέους θαμώνες
Η παραδοσιακή ταβέρνα “Ο Σπανός” λειτουργεί από πολύ παλιά σε ένα ήσυχο στενάκι στα Κάτω Πατήσια, κοντά στα ΚΤΕΛ της Λιοσίων. Από το 1981, την έχει αναλάβει μια οικογένεια που τη δουλεύει έως και σήμερα, σερβίροντας Ελληνική κουζίνα αλλά και μια αυθεντική εμπειρία που συνδέει γενιές μέσα από γεύσεις, μνήμες και εκλεκτά κρεατικά, ψημένα άψογα.
Ο χώρος του Σπανού έχει διατηρήσει αναλλοίωτο το χαρακτήρα του παλιού παραδοσιακού ταβερνείου. Μόλις μπει κανείς, έχει την αίσθηση ότι μπαίνει σε μια νησιώτικη αυλή. Προσπερνά τις σούβλες και μπαίνει στην κυρίως αίθουσα.
Το ντεκόρ αποτελείται από παλιά κρασοβάρελα (διακοσμητικά πλέον), λαογραφικά αντικείμενα, βιβλία, κεντήματα και διάφορα άλλα στοιχεία που θυμίζουν παλιά μονοκατοικία ή αυλή του χωριού, ακόμη κι αν βρίσκεσαι μέσα στην καρδιά μιας αστικής συνοικίας της Αθήνας.
Όλα όσα μπορεί να δει κάποιος στους τοίχους, είναι από την αποθήκη του πατέρα της κας Γεωργίας με καταγωγή από την Λευκάδα. Είναι τα εργαλεία με τα οποία δούλευε, αδράχτια και δρεπάνια, τα ταψιά της μάνας της, τα πιάτα στα οποία έτρωγε ο πατέρας της. Η ταβέρνα θυμίζει αίθουσα λαογραφικού μουσείου. Φωτογραφίες της γιαγιάς και του παππού του συζύγου της, φορεσιές, εργόχειρα. Ένα παλιό τζουκ μποξ – που υπάρχει στην εσωτερική αίθουσα – είναι εκεί για να θυμίζει άλλες εποχές.
Η ατμόσφαιρα είναι ζεστή, φιλική και οικεία και όχι επιτηδευμένα «ρετρό», αλλά αυθεντικά δεμένη με τις αναμνήσεις θαμώνων, παλιών και νέων. Παραδοσιακές εικόνες και αντικείμενα εκτίθενται στους τοίχους και στα ράφια, θυμίζοντας την κουλτούρα της ελληνικής ταβέρνας που υπήρξε σημείο συνάντησης, γιορτής και καθημερινής ευχαρίστησης για πολλές γενιές.
Επισκέφτηκα τον Σπανό δύσκολη μέρα, καθώς ήταν Τσικνοπέμπτη και βρήκα την κα. Γεωργία, ψυχή της κουζίνας του Σπανού, να κόβει τα κολοκυθάκια στο χέρι, στη μέση της σάλας της ταβέρνας, φορώντας το σκουφί της μαγείρισσας, καθώς ακόμη ήταν νωρίς και δεν είχε κόσμο. Μαζί με τον σύζυγό της, τον κο. Παναγιώτη, ανέλαβαν αυτό το μαγαζί πριν 35 χρόνια και συνεχίζουν με το ίδιο μεράκι. Σήμερα, πλέον, έχει μπει στο μαγαζί και ο γιος τους ο Κώστας, καθώς και νέο μέλος της τρίτης γενιάς.
Στον Σπανό, η καρδιά του μενού είναι τα κρέατα ψημένα στα κάρβουνα, μια τέχνη που η ταβέρνα έχει τελειοποιήσει με τα χρόνια και αποτελεί τον κύριο λόγο φήμης της. Οι πατάτες τηγανητές φρέσκες και κομμένες στο χέρι. Τα τυροπιτάκια είχαν μια αστοχία, καθώς είναι στο τηγάνι και το λάδι ήταν έντονο στην γεύση. Ιδιαίτερη μνεία αξίζουν τα λεπτοκομμένα αρνίσια παϊδάκια ελληνικής προέλευσης, που ψημένα πάνω στο κάρβουνο ξεχειλίζουν νοστιμιά.
Το αρνί έχει ζουμερή υφή και πλούσια γεύση, όπως αξιώνει η παραδοσιακή ελληνική κουζίνα. Μαζί με τα παϊδάκια, το Αγρινιώτικο κοκορέτσι, τραγανό εξωτερικά και τρυφερό εσωτερικά, αποτελεί σταθερή επιλογή των παλαιών θαμώνων, ενώ το κοντοσούβλι με αρνίσια μπόλια, συμπληρώνει ιδανικά την εμπειρία του κρεατοφαγικού παραδείγματος. Στο Σπανό προμηθεύονται τα κρεατικά από τη Βόνιτσα, πατρίδα του ιδιοκτήτη. Αν τύχει να βρείτε σαλιγκάρια, μην τα χάσετε καθώς είναι μια από τις σπεσιαλιτέ της ταβέρνας και η συνταγή είναι κληροδότημα από τους παλιούς ιδιοκτήτες της.
Η σχέση των ιδιοκτητών με την ταβέρνα είναι σχεδόν οικογενειακή υπόθεση, όχι μόνο ως επιχείρηση αλλά ως τρόπος ζωής. Ο χαρακτήρας του μαγαζιού είναι φιλικός και οι άνθρωποι πίσω από τον πάγκο και την ψησταριά, αγαπούν το φαγητό και το διάλογο με τους θαμώνες που προκύπτει γύρω από αυτό. Οι παλιοί και οι νέοι θαμώνες συχνά βρίσκουν κοινό τόπο στην ίδια γεύση, στην ίδια νοσταλγική ευχαρίστηση που προσφέρει η ταβέρνα. Τα πιάτα και οι πλούσιες μερίδες φέρνουν παιδικές μνήμες,γιορτές οικογενειακές, ακόμη και κοινές εξόδους με φίλους.
Διανύοντας μια εποχή όπου οι ταβέρνες εξελίσσονται ή επαναπροσδιορίζονται, ο Σπανός συνεχίζει να κρατά ψηλά τον πήχη, όχι μόνο ως επιλογή φαγητού, αλλά ως εμπειρία που συνδέει ανθρώπους και γεύσεις.
Η απλότητα, η ποιότητα των πρώτων υλών, η μαεστρία στο ψήσιμο και η αίσθηση ότι κάθε πιάτο έχει «ψυχή», είναι αυτά που κάνουν τον Σπανό στα Κάτω Πατήσια να ξεχωρίζει. Δεν είναι τυχαίο που παραμένει αγαπημένος προορισμός για όσους αναζητούν την ελληνική ταβέρνα στην πιο αυθεντική της μορφή.
