Η «‘Εντα» των Παλούμπη – Τσιοτσιόπουλου είναι μια σύγχρονη ματιά στον Ίψεν, όπου η ανάγκη για έλεγχο και ελευθερία συγκρούεται με το σύστημα
Όσοι αγαπούν τις ταινίες του Οικονομίδη στον ελληνικό κινηματογράφο σίγουρα θα νιώθουν κάτι αντίστοιχο για τις θεατρικές παραστάσεις του Γιώργου Παλούμπη, και ακόμη περισσότερο όταν έχει συμμετάσχει στη συγγραφή ο Αντώνης Τσιοτσιόπουλος. Όπως και στον Οικονομίδη, έτσι και στον Παλούμπη τα έργα είναι κοινωνικοπολιτικά και απευθύνονται στο ευρύ κοινό.
Στο θέατρο Τζένη Καρέζη θα παίζεται έως τις 22 Φεβρουαρίου η «Έντα», που συνομιλεί ευθέως με την κλασική «Έντα Γκάμπλερ» του Ερρίκου Ίψεν χωρίς να αποτελεί απλή διασκευή.
Η σχέση των δύο έργων είναι δραματουργική και όχι αντιγραφική. Η σύγχρονη «Έντα» διατηρεί τον πυρήνα της ηρωίδας του Ίψεν: μια γυναίκα με βαθιά υπαρξιακή ανία και αδυναμία αγάπης, ανυπότακτη αλλά εγκλωβισμένη, κυριαρχημένη από το φόβο της μετριότητας και την ανάγκη να ελέγχει τις ζωές των άλλων.
«Όλοι μιλάτε για ελευθερία, αρκεί να μη τη χρησιμοποιήσει κανείς.»
Η Έλενα Τοπαλίδου υποδύεται άψογα τον ρόλο της ηρωίδας και από τα πρώτα λεπτά σε βάζει στο ψυχολογικό της δράμα, με τη χροιά της φωνής και τη σωματικότητα που εκφράζει στη σκηνή. Σωματική, νευρώδης, γεμάτη ένταση, δεν γλυκαίνει τον ρόλο της και δεν ζητά κατανόηση από τον θεατή. Παραδίδει μια απρόβλεπτη Έντα, προς τους άλλους αλλά και προς τον εαυτό της.
Στη «σύγχρονη Έντα» του Παλούμπη – Τσιοτσιόπουλου, το πλαίσιο μεταφέρεται από την αστική κοινωνία του 19ου αιώνα στη σύγχρονη πολιτική και μιντιακή πραγματικότητα. Η γλώσσα είναι ωμή, επίκαιρη, συχνά ειρωνική και σαρκαστική. Το έργο εστιάζει όχι μόνο στην έμφυλη καταπίεση που ξεφεύγει από τους τοίχους ενός σπιτιού, αλλά και στη συστημική. Ο θεατής έρχεται αντιμέτωπος με ερωτήματα για το τι είναι τελικά δημοκρατία, εξουσία, διαπλοκή και διαφθορά. Σχολιάζει ευθέως τη σχέση προσωπικής ζωής και πολιτικής εξουσίας σε ένα σύγχρονο πολιτικό-οικογενειακό περιβάλλον.
Καθ’ όλη τη διάρκεια της παράστασης, οι ερμηνείες χαρακτηρίζονται από καυστικό χιούμορ, με αυτή του Στάθη Σταμουλακάτου να ξεχωρίζει, δίνοντας πραγματικό ρεσιτάλ ως άνθρωπος του συστήματος. Ο χαρακτήρας του είναι ψύχραιμος, χειριστικός και λεκτικά κυρίαρχος, γνωρίζει πώς να χειρίζεται τους άλλους και τις καταστάσεις χωρίς να υψώνει τη φωνή.
«Δεν χρειάζεται να συμφωνείς. Αρκεί να μη χαλάς την εικόνα.»
Εκπροσωπεί το πλαίσιο μέσα στο οποίο ασφυκτιά η Έντα. Ο ρόλος του ενσαρκώνει τη σύγχρονη ανδρική εξουσία, δείχνοντας πως η βία δεν είναι πάντα κραυγαλέα. Δεν είναι απλώς σύζυγος ή κοινωνικός παράγοντας, αλλά ένας ψυχρός εκπρόσωπος ενός μηχανισμού εξουσίας. Η ειρωνική του αυτοπεποίθηση εντείνει την αίσθηση ασφυξίας.
Από την άλλη, η Ράνια Σχίζα, γνωστή για την υποκριτική της εμπειρία, είναι ακόμη πιο εντυπωσιακή στη σκηνή από ό,τι στις τηλεοπτικές σειρές. Υποδύεται έναν κομβικό γυναικείο ρόλο, αντίβαρο και καθρέφτη της Έντας: μια γυναίκα ενταγμένη στο σύστημα κοινωνικής και πολιτικής εξουσίας, προσγειωμένη, που επιλέγει τον συμβιβασμό ως τρόπο επιβίωσης.
«Όλοι συμβιβάζονται. Το θέμα είναι να μη φαίνεται.»
Ο ρόλος της αναδεικνύει το βασικό δίλημμα του έργου: ελευθερία ή ασφάλεια; Σε σχέση με τον κλασικό Ίψεν θυμίζει γυναικείες φιγούρες που αντέχουν μέσα στο σύστημα, αλλά στη σύγχρονη εκδοχή αποκτά πολιτική και κοινωνική αιχμή, καθώς λειτουργεί ως ενεργό γρανάζι της εξουσίας. Η ερμηνεία της δεν προκαλεί θόρυβο, αλλά βαθαίνει το αίσθημα ασφυξίας της παράστασης.
Ο Αντώνης Τσιοτσιόπουλος εμφανίζεται και στη σκηνή ως Μίμης, που στον κλασικό Ίψεν θυμίζει τον δικαστή Μπρακ της «Έντα Γκάμπλερ». Είναι ο άνθρωπος που κινείται με υπόγεια επιρροή και δεν θέλει να λερώσει τα χέρια του. Σαρκαστικός, ευφυής και με ειρωνικό χιούμορ, φωτίζει όσους καταλαβαίνουν το σύστημα αλλά επιλέγουν να το υπηρετούν. Αν και θέλει να τον συμπαθήσεις, είναι αρκετά επικίνδυνος, ο σύγχρονος κυνικός διανοούμενος της εξουσίας.
Ο Παλούμπης με τη σύγχρονη Έντα δεν επιχειρεί να εκσυγχρονίσει τον Ίψεν, αλλά χρησιμοποιεί την ηρωίδα του για να αποκαλύψει ότι η καταπίεση αλλάζει μορφή και όχι ουσία. Δεν είναι πια ρητά απαγορευτική, είναι συστημική και επικοινωνιακή. Η Έντα μπορεί να τα έχει όλα, αλλά δεν μπορεί να υπάρξει ελεύθερα χωρίς να ενταχθεί στο σύστημα.
Ο Παλούμπης δείχνει ότι το προσωπικό αδιέξοδο γεννιέται από πολιτικές και κοινωνικές δομές, και σε αντίθεση με άλλες σύγχρονες αναγνώσεις, δεν θυματοποιεί την Έντα. Χρησιμοποιεί τον Ίψεν για να μιλήσει για εξουσία, συνενοχή και αδιέξοδο.
Μέσα από τις εξαιρετικές ερμηνείες, τη γλώσσα που κόβει σαν ξυράφι και την πολιτική-κοινωνική της αιχμή, η «Έντα» αποκαλύπτει πόσο επίκαιρα παραμένουν τα αδιέξοδα του ανθρώπου απέναντι στην εξουσία, στην κοινωνία και στον ίδιο του τον εαυτό. Η Έντα δεν ζητά συγχώρεση, ούτε κατανόηση. Μας προκαλεί να κοιτάξουμε στον καθρέφτη μας και να αναρωτηθούμε τι σημαίνει πραγματική ελευθερία σήμερα.
Πληροφορίες
Έντα
Έως 22 Φεβρουαρίου 2026
Θέατρο Τζένη Καρέζη
Διεύθ. Ακαδημίας 3, Αθήνα, ΤΚ 10671 | Τηλ. 210 3636 144
Διάρκεια: 125’
Παρασκευή 21:00, Σάββατο 18:00 & 21:00, Κυριακή 18:00
Εισιτήρια από 15€ : https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/enta/
