Η εκδήλωση του Κέντρου UNESCO και του Μαϊάμι Seafood Restaurant φέρνει στην ίδια κουζίνα έξι γυναίκες chefs, αναδεικνύοντας τη δημιουργία, τη συνεργασία και τη γυναικεία ηγεσία στη γαστρονομία
Η γαστρονομική εκδήλωση “Creative Flavours | Gastronomy Meets Female Leadership” της Εταιρείας Διαβαλκανικής Συνεργασίας Γυναικών του Κέντρου UNESCO και του Μαϊάμι Seafood restaurant που θα διεξαχθεί τη Δευτέρα, 7 Σεπτεμβρίου την οποία παρουσιάσαμε στο αφιέρωμα “Η Θεσσαλονίκη και το Δίκτυο Γαστρονομίας της UNESCO τιμούν τη γυναίκα chef” πλησιάζει! Μαζί και η στιγμή που έξι γυναίκες σεφ θα βρεθούν στην ίδια κουζίνα.
Στο προηγούμενο αφιέρωμα γνωρίσαμε την σεφ του εστιατορίου Μαϊάμι, Σοφία Τεφτσή καθώς και την επιχειρηματία Ντίνα Τέρτση, που φιλοξενούν την εκδήλωση.
Τώρα, συνεχίζοντας να ξεδιπλώνουμε τις διαφορετικές πλευρές της εκδήλωσης, στρέφουμε το βλέμμα στις καλεσμένες chefs. Ο λόγος για τις: Γιώτα Κουφαδάκη, Μάγκυ Ταμπακάκη, Ιωάννα Θεοδωρακάκη, καθώς και τις Ευγενία Καλατζή και Έλενα Κογιμτζή.
Τρεις chefs και δύο pastry chefs με διαφορετικές διαδρομές, εμπειρίες και μαγειρικές αφετηρίες θα συναντηθούν σε μια βραδιά που έχει στο επίκεντρο τη γαστρονομία, αλλά ανοίγει μια πολύ μεγαλύτερη συζήτηση γύρω από τη δημιουργία, τη συνεργασία και τη θέση των γυναικών στο χώρο.
Με αφορμή την εκδήλωση της επόμενης Δευτέρας (7 Σεπτεμβρίου και ώρα 20:00), είχα την χαρά να συνομιλήσω και με τις πέντε, για την συγκεκριμένη δράση αλλά και για όλα όσα εξακολουθούν να τις γοητεύουν στη γαστρονομία, για τα προσωπικά τους βιώματα και για το ρόλο των γυναικών στις επαγγελματικές κουζίνες.
Πριν λοιπόν τις δούμε να δημιουργούν, πάμε να τις γνωρίσουμε καλύτερα!
Γιώτα Κουφαδάκη
Ιδιοκτήτρια και σεφ της Μπουκαδούρας, η Γιώτα Κουφαδάκη μετέτρεψε το 2002 την αγροτική κατοικία των παππούδων της σε εστιατόριο, έχοντας η ίδια τα ηνία της κουζίνας του από την πρώτη κιόλας μέρα λειτουργίας.
Για την ίδια, “η μαγειρική ήταν και παραμένει μια πράξη αγάπης”, που απαιτεί φροντίδα, γνώση και σεβασμό τόσο στις πρώτες ύλες, όσο και στην ομάδα των συνεργατών. Καθώς, όπως τονίζει, “στο εστιατόριο έχουμε την ευκαιρία να εκφράσουμε την ουσιαστική έννοια της αρχαιοελληνικής φιλοξενίας”.
Η ίδια δεν ένιωσε ποτέ ότι ο ρόλος της στην κουζίνα περιορίστηκε επειδή ήταν γυναίκα. Συγκεκριμένα, αναφέρει: “Η αλήθεια είναι ότι δεν ένιωσα ποτέ ότι δεν είχα ουσιαστικό ρόλο στην κουζίνα μου. Αντίθετα, ένιωθα καλά, ενώ με βοηθούσε και η αίσθηση πως μαγείρευα στο σπίτι μου”.
Άλλωστε, η γυναικεία παρουσία στην κουζίνα δεν αποτελεί κάτι καινούργιο. Όπως επισημαίνει, η γαστρονομική ιστορία, όχι μόνο της Ευρώπης αλλά και της Άπω Ανατολής, είναι γεμάτη γυναίκες που καθόρισαν την κουζίνα του τόπου τους και εκπαίδευσαν δίπλα τους τις επόμενες γενιές μαγείρων.
Ανατρέχει χαρακτηριστικά στις περίφημες “mères de la cuisine française”, τις “μάνες της γαλλικής κουζίνας”, και ειδικότερα στην Eugénie Brazier, γνωστή ως Mère Brazier, η οποία υπήρξε η πρώτη γυναίκα που συμπεριλήφθηκε στον Οδηγό Michelin, το 1933, ενώ τα δύο εστιατόριά της στη Λυών, είχαν από τρία αστέρια Michelin το καθένα. Αναφέρεται, επίσης, στην ιταλική παράδοση της “mamma” και της “nonna”, μέσα από την οποία η μαγειρική γνώση περνά από γενιά σε γενιά.
Η συγκεκριμένη συνάντηση έχει για εκείνη ιδιαίτερη αξία ακριβώς επειδή της δίνει την ευκαιρία να μοιραστεί ξανά μια κουζίνα με άλλες γυναίκες και να βιώσει την χαρά της συνεργασίας.
“Πάντα μου άρεσε να μαθαίνω κάτι καινούργιο, παρατηρώντας τις διαφορετικές “χειρονομίες” των άλλων δίπλα μου. Όπως γίνεται και με τους άντρες συναδέλφους μου. Αυτό που με συγκινεί είναι ότι εκείνες τις στιγμές νιώθω τη χαρά της μοιρασιάς μιας κουζίνας, της συνεργασίας, τη χαρά της ανταλλαγής απόψεων.”
Μάγκυ Ταμπακάκη
Executive chef του Mercato στο Four Seasons Astir Palace Hotel στην Αθήνα, η Μάγκυ Ταμπακάκη εξακολουθεί να βρίσκει στη μαγειρική την ελευθερία της δημιουργίας. “Η αίσθηση πως σαν ένας ζωγράφος μπορώ να δημιουργήσω ό,τι θέλω πάνω σε ένα λευκό καμβά” είναι για εκείνη ένα από τα στοιχεία που την εμπνέουν, με την πρώτη ύλη να αποτελεί κάθε φορά την αφετηρία.
Η δημιουργία ενός πιάτου μπορεί να ξεκινήσει από μια βόλτα στη λαϊκή, επιλέγοντας προϊόντα του τόπου και χτίζοντας από το μηδέν μια νέα σύνθεση. Και μέσα σε αυτή τη διαδικασία βρίσκεται, όπως λέει, “η συγκίνηση της δημιουργίας”.
Κοιτάζοντας τη θέση της γυναίκας στις επαγγελματικές κουζίνες, αναγνωρίζει πως “όσο περνούν τα χρόνια, ο αριθμός των γυναικών στις κουζίνες αυξάνεται κ αυτό είναι ένα μεγάλο βήμα”.
Η μεγαλύτερη πρόκληση, όπως εξηγεί, παραμένει ο συνδυασμός οικογένειας, παιδιού και δουλειάς και η διαχείριση των τύψεων που συχνά συνοδεύουν αυτή την προσπάθεια. “Να μη φοβηθεί από αυτή τη δυσκολία, να μη πλημμυρίσει από τύψεις, να το παλέψει μέχρι τέλους και θα δει πως τελικά θα τα καταφέρει. Γιατί αν θέλουμε μπορούμε να τα κάνουμε και να τα συνδυάσουμε όλα!” λέει χαρακτηριστικά.
Και επιμένει: “Πρέπει εμείς οι γυναίκες να αποκτήσουμε τον τσαμπουκά του “ΜΠΟΡΩ”, να φύγουμε από τα δεσμά των τύψεων τα οποία μας κρατάνε πίσω”.
Γιατί, όπως συμπληρώνει, “Μπορούμε να είμαστε εξαιρετικές leaders και ταυτόχρονα πολύ καλές μανούλες”, χωρίς να ξεχνάμε ότι “σαν γυναίκες είμαστε πολύπλευρες, πολυεδρικές, χαμαιλέοντες κ ανθεκτικές και μπορούμε να προσαρμοζόμαστε σε όλες τις συνθήκες”.
Αυτή ακριβώς η ανάγκη για μεγαλύτερη γυναικεία παρουσία είναι και ένας από τους λόγους που θεωρεί σημαντικές τέτοιες πρωτοβουλίες. “Θα πρέπει να γίνονται συχνότερα τέτοιες εκδηλώσεις ώστε να καθιερώνεται η παρουσία μας φωναχτά”, σημειώνει, δηλώνοντας πολύ περήφανη και συγκινημένη για τη συμμετοχή της.
Από τη συγκεκριμένη βραδιά θα ήθελε να μείνει πως “υπάρχει χώρος για όλες μας στην εστίαση” και πως η γυναίκα στην εστίαση φέρνει μαζί της “την ευγένεια της γεύσης της, την ευαισθησία στη νοστιμιά, τη ζέστη της καρδιάς της, την ανοιχτή και ελεύθερη δημιουργία”.
Ιωάννα Θεοδωρακάκη
Σεφ και ιδιοκτήτρια του εστιατορίου Duck και Ambassador chef του Δήμου Θεσσαλονίκης, η Ιωάννα έχει μια ιδιαίτερα στενή σχέση με την Θεσσαλονίκη και τους ανθρώπους της, καθώς οι περισσότεροι πελάτες της είναι ντόπιοι και νιώθει ότι την έχουν αγκαλιάσει όλα αυτά τα χρόνια που δραστηριοποιείται στην πόλη.
Αυτήν την περίοδο μάλιστα, βρίσκεται σε μία ιδιαίτερα δημιουργική στιγμή της διαδρομής της, καθώς μόλις άνοιξε τον νέο χώρο του εστιατορίου της στο κέντρο της πόλης. Αυτό που εξακολουθεί να τη γοητεύει στη μαγειρική είναι, πρώτα απ’ όλα, η ίδια η δουλειά. “Είναι μια δουλειά η οποία με ξετρελαίνει, σαν να είναι οι πρώτες μέρες που έχω μαγειρέψει”, λέει, εξηγώντας πως η φλόγα όχι μόνο δεν έχει φύγει με τα χρόνια, αλλά “κάθε χρόνος που περνάει, πιο πολύ αυτό μέσα μου, μεγαλώνει”. Ενώ, η μεγαλύτερη πηγή έμπνευσής της παραμένει το ίδιο το προϊόν.
“Μπορεί να δω ένα όμορφο σύκο μέσα σ’ ένα καφάσι, κι αυτό εμένα να με ξετρελάνει, να με ενθουσιάσει, να μου φτιάξει την μέρα”, περιγράφει, εξηγώντας πως έτσι λειτούργησε όλα αυτά τα χρόνια και συνεχίζει να λειτουργεί.
Όσον αφορά τη θέση των γυναικών στη γαστρονομία, η Ιωάννα θεωρεί πως “όποια γυναίκα θέλει να εργαστεί στην κουζίνα, μπορεί να εργαστεί στην κουζίνα”. Η μεγαλύτερη δυσκολία, όπως εξηγεί, βρίσκεται στις απαιτήσεις του επαγγέλματος και κυρίως στον χρόνο που απαιτεί, καθώς οι γυναίκες καλούνται να ισορροπήσουν παράλληλα ανάμεσα σε πολλούς διαφορετικούς ρόλους και υποχρεώσεις, την οικογένεια, το σπίτι, αλλά και τον χρόνο για τον εαυτό τους.
Και κάπως έτσι, πολλές γυναίκες με εξαιρετικές μαγειρικές ικανότητες δεν καταφέρνουν ποτέ να περάσουν το κατώφλι μιας επαγγελματικής κουζίνας. Με χιούμορ, η ίδια σχολιάζει: “είναι πολύ τυχεροί οι άντρες, διότι υπάρχουν τόσο καλές μαγείρισσες που δεν έχουν μπει ποτέ σε εστιατόρια. Αυτές οι γυναίκες, αυτά τα κρυφά διαμάντια δεν έχουν βγει στην επιφάνεια”.
Για τη συγκεκριμένη βραδιά, δηλώνει πάρα πολύ χαρούμενη που θα συνεργαστεί αποκλειστικά με γυναίκες, αφού σε προηγούμενες εκδηλώσεις που συμμετείχε είχε συνεργαστεί αποκλειστικά με άντρες, ούσα η μόνη γυναίκα.
Όπως λέει χαρακτηριστικά “Τώρα λοιπόν, θα είμαστε όλες γυναίκες, μου αρέσει πάρα πολύ! Κάθε μία έχει το στυλ της, την διαδρομή της”.
Ευγενία Καλατζή & Έλενα Κογιμτζή
Οι pastry chefs και ιδιοκτήτριες του Armenonville, Ευγενία Καλατζή & Έλενα Κογιμτζή, βλέπουν τη ζαχαροπλαστική ως έναν χώρο διαρκούς δημιουργίας και εξέλιξης.
“Μας γοητεύει η δυνατότητα να μετατρέπουμε απλά υλικά σε εμπειρίες και αναμνήσεις”. Η αναζήτηση νέων τεχνικών και συνδυασμών για εκείνες, συνυπάρχει με την ανάγκη να διατηρείται η αυθεντικότητα και η ζεστασιά που χαρακτηρίζουν ένα καλό γλυκό.
Όσον αφορά τη θέση των γυναικών στη γαστρονομία, θεωρούν πως τα τελευταία χρόνια έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος και πως σήμερα υπάρχουν περισσότερες ευκαιρίες για τις γυναίκες να δημιουργήσουν και να εξελιχθούν.
Παρ’ όλα αυτά, όπως επισημαίνουν, από την κοινή τους πορεία όλα αυτά τα χρόνια η επιμονή, η πίστη και η πολλή δουλειά παραμένουν απαραίτητα στοιχεία για να ξεπερνά κανείς τις δυσκολίες, ενώ εξακολουθεί να υπάρχει ανάγκη για περισσότερη στήριξη, αναγνώριση και ίσες ευκαιρίες.
Σημαντικό ρόλο δίνουν ακόμα και στην αλληλοστήριξη μεταξύ των γυναικών τονίζοντας πως “Το σημαντικότερο για εμάς είναι να στηρίζουμε η μία την άλλη και να ενθαρρύνουμε περισσότερες γυναίκες να τολμούν, να δημιουργούν και να διεκδικούν τη θέση που τους αξίζει στη γαστρονομία”.
Η συμμετοχή τους στη συγκεκριμένη εκδήλωση αποτελεί για τις ίδιες μια ευκαιρία να συναντήσουν γυναίκες chefs με διαφορετικές διαδρομές, να ανταλλάξουν γνώσεις, ιδέες και δημιουργικότητα και να μοιραστούν τη χαρά της συνεργασίας. Αυτό ακριβώς είναι το μήνυμα που θα ήθελαν να μείνει από αυτή τη βραδιά: “η χαρά της συνεργασίας, η έμπνευση και το μήνυμα ότι μαζί μπορούμε να δημιουργήσουμε κάτι ξεχωριστό!”.
Στις 7 Σεπτεμβρίου, έξι γυναίκες θα συναντηθούν στο Creative Flavours, στο Μαϊάμι. Αποστολή τους θα είναι να δημιουργήσουν και να παρουσιάσουν ένα δείπνο αφιερωμένο στις γυναίκες chefs.
Θα μας αποδείξουν, για ακόμη μία φορά, ότι ο χώρος της ποιοτικής κουζίνας και της υψηλής γαστρονομίας μπορεί, πρέπει και αξίζει να στελεχώνεται εξίσου από γυναίκες και άνδρες.
Είτε συνεργαζόμενες ως ομάδα είτε η καθεμία αυτόνομα, ως ηγέτιδες μιας επαγγελματικής κουζίνας, οι γυναίκες chefs έχουν την ικανότητα να υπηρετούν τη γεύση, τη δημιουργικότητα και την ποιότητα με την ίδια συνέπεια και δυναμική.
